zaterdag 2 april 2016

Wereld Feestdag

Zondag 3 april is het Wereld Feestdag. Ik had er nog nooit van gehoord, maar vond het interessant genoeg om eens uit te zoeken wat hier nou onder verstaan wordt.

Via Google kom ik bij 'fijnedagvan.nl'. Erg veel duidelijkheid geeft dit niet. Naast het feit dat deze dag gebruikt wordt om zomaar, zonder enige reden, een feestje te vieren, kan je ook wat dieper gaan. Feest vieren om harmonie te kweken of om iedereen te verbinden. Mooie gedachten, was het maar zo eenvoudig!

Dan maar de vraag dichter bij mezelf brengen; waar word ik vrolijk van, wat vind ik een feestje waard, wat vind ik een feestje om naar te kijken...? Ik kan veel bedenken, maar iets springt er toch uit: KAZURi! 

Kazuri is een sieradenlijn, opgezet door twee zussen uit Nederland, Sietske en Julia Wijnja. De sieraden worden met de hand of door middel van mallen gevormd, gebakken, beschilderd en geglazuurd door vrouwen uit Kenia. Fairtrade en zo ontzettend mooi!
Sieraden die opvallen zonder dat 'te veel' te doen. Eyecathers...opvallend, zonder té!

Telkens als ik weer nieuwe items van KAZURi inkoop, of gewoon die ene armband uit mijn sieradendoosje pak en om mijn arm doe, dan voelt dat als een klein feestje. 
Ambachtelijk werk, met veel liefde gemaakt door vrouwen, voor vrouwen. En dat is nu weer iets dat verbindt.....en dat brengt me dan toch naar één aspect van de Wereld Feestdag; mensen met elkaar te verbinden. Hoe mooi is dat! Ik ga in ieder geval de slingers alvast klaar leggen. Fijne feestdag allemaal!

De sieraden van KAZURi zijn te koop in onze webwinkel; www.butik-batik.nl.

Sieraden van KAZURi bij Butik Batik

Uitzending van het RTL 4 programma LifestyleXperience.


zondag 20 maart 2016

Carnaval of Holi festival?

Iedereen kent het wel: het Holi festival waarmee in India de komst van de lente wordt gevierd, maar ook de overwinning van het goede over het kwade. Dit jaar valt dit op 24 maart. Mensen werpen elkaar rijkelijk bont gekleurd poeder toe, zodat iedereen uiteindelijk dezelfde kleurrijke verschijning heeft en verschillen op basis van sociale status of religie verdwijnen in één vrolijk, kleurrijk spektakel. Iedereen is gelijk geworden.
Dit in tegenstelling tot ons carnavalsfeest, dat oorspronkelijk is bedoeld om sociale tegenstellingen om te draaien: de koopman wordt zwerver, de man wordt vrouw etcetera. De stad komt tijdelijk in handen van prins carnaval, de machtigen worden tijdelijk machteloos. Waar in het Holi festival verschillen verdwijnen, worden in het carnaval de verschillen juist bevestigd door ze om te draaien.
Wellicht past het Holi festival beter bij de nieuwe samenleving. Het is een feit dat het concept van het Holi festival ook buiten India steeds meer weerklank vindt. De Duitse organisatie Festival of Colours organiseert bijvoorbeeld festivals In heel Europa, en zelfs daarbuiten, tot en met Maleisië aan toe.


zaterdag 12 maart 2016

Boekenweek: batik in de literatuur

Batik wordt in de literatuur gebruikt als aanduiding van Indische identiteit, een belangrijk thema in de Nederlandse literatuur. Zoals in het laatste boek van Adriaan van Dis 'Ik kom terug'. In dit verhaal betrapt de moeder haar zoon als hij, nadat hij eindelijk de sleutel heeft weten te bemachtigen, een poging doet haar kist te openen:
‘ “Het is mijn kist,” krijste ze. Alsof ik dat niet wist, haar naam stond erop, in druipend witte letters, ze had hem na de oorlog uit Palembang mee naar Nederland verscheept, te log voor een dame, alleen te tillen door koelies en dan nog vroeg ie om een zweep. Zolang ik me kon herinneren stond hij in een hoek van de eetkamer onder een batik lap te smeulen.’
Overigens komt deze met batik afgedekte kist ook voor in zijn boek 'Nathan Sid'.
Hella Haasse, de bekende Indische schrijfster, verbindt haar Indische identiteit zelfs rechtstreeks aan batik:
"Altijd heb ik de neiging gehad een zo groot mogelijk aantal van de meest uitéénlopende gegevens in één verband onder te brengen; niets schenkt me een zo intens gevoel van innerlijke bevrediging als het herkennen en vervolgens onder woorden brengen van een heel complex van waarnemingen, ervaringen, indrukken, gedachten, verzinsels. Als vanzelf wordt zo een compositie dan ook qua vorm een samenstelsel van ongelijksoortige elementen: brokjes fictie, beschouwing, verslag, flash-back. Vaak vullen in een batik geometrische figuren en gestileerde plant- en bloemmotieven de beschikbare ruimte tot aan de randen van de stof, in dichte wemeling. ‘Parang Sawat’ heet zo'n typisch Javaans batik-patroon [...] Wie mijn werk kent zal misschien - hoop ik - ontdekken, dat de lust tot ‘parang sawat’ mijn Indische erfdeel is."
Batik kan ook op een andere manier gebruikt worden in de literatuur: de eerste druk luxe uitvoering van Louis Couperus' 'De stille kracht' (1900) was gebonden in een roze fluwelen batik band, een ontwerp van J.J.C. Lebeau.

zondag 28 februari 2016

schrikkeldagen in de kalender van het Baha-i geloof

Dit jaar hebben we weer te maken met een schrikkeljaar en de schrikkeldag 29 februari. Het Baha-i geloof heeft hierop een variant. De Baha-i-kalender is, net als onze officiële kalender, een zonnekalender met regelmatige jaren van 365 dagen en schrikkeljaren van 366 dagen. De jaren zijn echter samengesteld uit 19 maanden van 19 dagen elk, plus een extra periode van "Schrikkeldagen" (4 in normale jaren en 5 in schrikkeljaren). 
Bahá’í Huis van Aanbidding in New Delhi, India, ook bekend als de Lotustempel
Het relatief onbekende Baha-i geloof, ontstaan in het Perzië van de 19e eeuw, is overigens de moeite waard. Als de hele wereld de leringen van dit geloof zou volgen zou de de wereld er een stuk beter aan toe zijn - het biedt plaats aan alle religies en rassen, en benadrukt vooral de eenheid van alle geloven en volken. De principes zijn als volgt beschreven:
"Het onafhankelijke onderzoek naar waarheid, ongehinderd door bijgeloof of overleveringen; de eenheid van de gehele mensheid; het principe waar alles om draait en de fundamentele leer van het Geloof; het grondbeginsel van de eenheid van alle religies; de verwerping van alle vormen van vooroordeel met betrekking tot religie, ras, klasse of nationaliteit; de harmonie die moet bestaan tussen religie en wetenschap; de gelijkwaardigheid van man en vrouw, de twee vleugels, waarop de vogel der mensheid omhoog kan wieken; het invoeren van verplicht onderricht; het aannemen van een universele hulptaal; de afschaffing van de uitersten van rijkdom en armoede; de instelling van een wereldgerechtshof voor het bijleggen van geschillen tussen naties; de verheffing van werk, gedaan in de geest van dienstbaarheid, tot de rang van gebed; de verheerlijking van gerechtigheid als het heersende grondbeginsel in de menselijke samenleving, en van religie als een bolwerk voor de bescherming van alle volkeren en naties; en de vestiging van een duurzame en universele vrede als het hoogste doel van de gehele mensheid - deze treden naar voren als de essentiële elementen van [het Geloof van Bahá'u'lláh]."

zondag 21 februari 2016

Fotograaf Jimmy Nelson

Fotograaf Jimmy Nelson reisde tweeënhalf jaar de wereld over en fotografeerde 35 stammen. Hij wilde een visueel naslagwerk voor toekomstige generaties maken uit angst dat deze culturen op den duur zouden verdwijnen. Dit leverde geweldige foto's op die jullie vast wel eens hebben gezien. Het resulteerde in het boek Before they pass away. Het is echt de moeite waard om op hem te googlen en zijn foto's te bewonderen en zijn verhaal te lezen. Kijk op www.beforethey.com. Ik heb zelf de documentaire van de BBC gezien. Nog een citaat uit een interview met de Volkskrant uit 2013: "voor mijn gevoel zullen deze culturen niet uitsterven. wel wil ik aan deze stammen de boodschap overbrengen dat de authenticiteit van hun cultuur dreigt te verdwijnen. Ze zien er zelf namelijk niet de waarde van in. Voor hun gevoel ligt succes in ontwikkeling, zoals in de westerse wereld. Ze zien zichzelf als primitief. Ik wil terug met mijn fotoboek om hen te laten zien dat ze moeten uitkijken."

zondag 14 februari 2016

Valentijn, Boeddha en de liefde

Op Valentijnsdag vieren wij de liefde tussen twee mensen. Wie was Valentijn? Een christelijke martelaar die in de 3e eeuw door de Romeinse keizer Claudius II ter dood werd veroordeeld omdat hij Claudius tot het christendom wilde bekeren, en twee eeuwen later door paus Gelasius I heilig werd verklaard. Het verhaal gaat dat Valentijn de eerste 'valentijnskaart' stuurde aan de blinde dochter van de cipier Asterius. Toen de dochter de kaart vasthield, kreeg ze haar zichtvermogen terug en kon ze het briefje lezen.

Lang voordat de christelijke Valentijn heilig werd verklaard leefde Boeddha. Hoe dacht hij over de liefde tussen twee mensen, gezien het centrale thema van onthechting van het individu? dat zou een tegenspraak kunnen zijn. Boeddha zelf leefde om die reden celibatair en raadde contact met vrouwen af. Er zijn echter stromingen binnen het Boeddhisme die de relatie tussen geliefden zien als een mogelijkheid om de zogenaamde 'vier sublieme gevoelens' te bereiken: onbaatzuchtigheid, medegevoel, medevreugde en gelijkmoedigheid. "Elke dag, elke maand en elk jaar zou voor de partners verbonden moeten zijn met groei die zowel hun liefde als hun omgeving sterker maakt". 

Zowel Valentijn als Boeddha erkenden de liefde als instrument om los te komen van het kwaad, elk vanuit hun eigen geloofsleer. Dit onderstreept de universele kracht van de liefde.

zaterdag 6 februari 2016

Blok printen en het Paisley motief: India

 blokstempel uit India (Butik Batik)
Blok printen is een oeroude vorm van textielkunst die zich in bloeiende culturen verder ontwikkelde. Er is archeologisch bewijs dat in India in 3000 v.C  al een vroege vorm van blok printen op textiel bestond, tijdens de periode van de oude Indus beschaving.  Pas in de 12e eeuw begon de traditionele kunst van blok printen te bloeien.  In de 17e eeuw werden de Mughal keizer Shah Jahan en zijn hof bekend om hun liefde voor de kunsten. Dit gaf de motieven van het blok printen bekendheid bijeen breder publiek in en buiten India, waaronder de Britten, die vanaf de 17e eeuw in India vertoefden.

In het midden van de 19e eeuw kwamen ontwerpers van Groot-Brittannië naar India om inspiratie te putten uit traditionele Indiase motieven. Zo werd het alom aanbeden Paisley patroon ingebed in de cultuur en geschiedenis van de Schotse stad van Paisley, een gevestigd centrum van de Britse textiel- en weefindustrie, de 'Cottage Industries' voor de opkomst van de Industriële Revolutie. De deelstaten Gujarat en Rajasthan worden beschouwd als de bakermat van de Indiase blok afdrukken en traditionele technieken die nog steeds worden gebruikt in de hedendaagse ontwerpen en kleuren. Vele bloemen en planten motieven, zoals vogels en de beroemde Paisley, zijn ontwerpen die nog steeds te zien zijn in de hedendaagse motieven.